زعفران گیاهی می باشد از زنبقیان[1] و جنس کراکس[2] و گونه ساتیرا[3] که مهر زراعت و کشت و کار رواج دارد  جنس زعفران دارای 700 گونه یا اسپس می باشد که در دنیا پراکنده می باشد زعفران به وسیله پیاز زیاد می گردد، پیازهای زعفران دارای چند پوست یک مغز سفید رنگ با ته تخت و نوک برآمده هستند و  گل و ساقه ی جدید از روی غنچه های روی پیاز به وجود می آیند. زعفران دارای برگ های بلند و باریک و بدون رگبرک و بارنگ سبز تیره می باشند که مستقیماً از روی پیاز بیرون می آیند. گل ها شامل کاسبرگ همرنگ گلبرگ هاهستند که کاسه ی گل شناخته می شوند و حجم گل شامل سه گلبرگ، رنگ بنفش روشن یا ارغوانی محظط (زردرنگ) می باشد (ابریشمی، 1366)

این گیاه در پاییز گل می دهد و در طی ماه های تابستان در حالت استراحت قرار می گیرد دلیل این که زعفران بسیار گران قیمت بوده و به طلای سرخ شهرت دارد، این می باشد که از هر 150 گرم، یک گرم زعفران و از حدود 147 هزار گل تازه یک کیلو زعفران خشک به دست می آید و به علت داشتن طعم، رنگ و عطر عالی، کاربردهای فراوانی در تولیدفرآورده  های غذایی، دارویی و شیمیایی دارد زعفران از مواد معدنی شامل : کلسیم 111 میلی گرم، فسفر 525 میلی گرم، پتاسیم 1724 و سدیم 148 میلی گرم در هر 100 گرم زعفران خشک مرغوب به اضافه ی مقداری روی و منیزیم تشکیل شده می باشد.

گذشته از موادمعرفی، موسیلاژ[4]، چربی، موم و اسانس معطر ترپینگ با اندکی سینئول[5] و سه هیدروزید پیکرورتین [6]، پیکروکروسپن[7] و کروسین [8] ساخته شده می باشد به اضافه ی این ها 10 تا 12 درصد آب، 5 تا 7 درصد موا د کانی دیگر،اندکی گلوسید که مقدار چربی و مومدر آن 5 تا 8 درصد بوده و 12 تا 13 درصد مواد پروتیوی ومقدار بسیار اندکی روغن اسانس کربوی اختصاصی زعفران را تولیدمی کند (هاشمی و میری، 1384، 14)

2-3-1- اقتصاد زعفران

با در نظر داشتن این که اکثر کشورهای در حال توسعه با بی ثباتی درآمدهای ارزی حاصل از مواد اولیه مواجه هستند برخورداری از محصولات کشاورزی دارای مزیت تولیدی و صادراتی به مقصود برقراری یک جریان با ثبات تامین ارز  مهم فراوانی حد فرآیند رشد و توسعه ی این کشورها می باشد. توسعه صادرات محصولات کشاورزی باعث شکوفایی بخش کشاورزی می گرددکه به نوبه ی خود زیر بنای توسعه اقتصادی می باشد (هاشمی و میری، 1386، 51) در همین راستا در ده دهه اخیر صادرات بخش کشاورزی هم بخش قابل توجهی از صادرات غیر نفتی را به خود اختصاص داده و از جایگاه ارز آور در خوراهمیتی نیز برخوردار بوده می باشد. افزایش رشد صادرات نه تنها به شکل مستقیم بر تولیدات کشاورزی اثر می گذارد بلکه به موجب توسعه صادرات، بهره وری نهادهای نیروی کار و سرمایه نیز بهبود می یابد و بر رونق اقتصادی بخش کشاورزی می افزاید. در میان محصولات مختلف تولیدی در بخش کشاورزی، زعفران غیر از محصولات خاص و سنتی کشور، به شمار می رود و با در نظر داشتن قیمت بالای آن در صادرات غیر نفتی جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص می دهد و به عنوان بزرگترین تولیدکننده زعفران از نظر کمیت و کیفیت در سطح جهان می باشد (همان، 51) با در نظر داشتن آن  که مقدار قابل توجهی از تولید این محصول صادر می گردد و ایران بزرگترین تولیدکننده و صادر کننده زعفران در دنیا می باشد، گسترش صادرات زعفران با در نظر داشتن مزیت نسبی این محصول و ارزآوری قابل توجه و اهمیتی که زعفران از نظر تولید، سطح زیر کشت، اشتغالزایی و نیز قابلیت توسعه دارد، دارای اهمیت فراوان می باشد و از این رو با در نظر داشتن اثرات اقتصادی و جایگاه استثنایی زعفران ایران و دنیا، مطالعه و در نظر داشتن ابعاد  اقتصادی صادرات این محصول دارای اهمیت ویژه ای می باشد.

2-3-2- معضلات صادرات زعفران

علیرغم اهمیت زعفران ونقش آن در وضعیت اقتصادی، اجتماعی مردم مناطق تولیدکننده ی زعفران، مسائل و معضلات عدیده ای فراروی صادرات این محصول هست که در صورت عدم در نظر داشتن این مسائل، بازار صادراتی زعفران ایران نیز به سرنوشت بازار فرش و خشکبار دچار خواهد گردید عمده ترین معضلات موجود در ارتباط با صادرات این محصول عبارتند از :

  • وجود رقبا = در سالیان اخیر کشورهایی نظیر هند، چین، یونان، ترکیه و افغانستان نیز در زمینه ی تولید زعفران شروع به فعالیت نموده اند که با برنامه ریزی های انجام شده این کشورها قطعاً در چند سال آینده بخشی از سهم بازار را به خود اختصاص خواهند داد.

[1] – Iriidaceae

[2] – Crocus

[3] – Satira

[4] – Mucilage

[5] – Cineol

[6] – Picroretire

[7] – Picrocrocine

[8] – Crocine

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

 متن فوق بخش هایی از این پایان نامه بود

لینک متن کامل پایان نامه فوق با فرمت ورد